Regelgevend kader
Australië moderniseert momenteel ingrijpend zijn AML/CTF-regime, met belangrijke hervormingen die in 2024-2025 zijn aangenomen om aan te sluiten bij de aanbevelingen van de Financial Action Task Force (FATF). De basistekst is de Anti-Money Laundering and Counter-Terrorism Financing Act 2006 (AML/CTF Act), aangevuld met de AML/CTF Rules (toepassingsregels uitgevaardigd door de minister en AUSTRAC). De AML/CTF Act werd aanzienlijk gewijzigd door de Anti-Money Laundering and Counter-Terrorism Financing Amendment Act 2024, die het toepassingsgebied uitbreidde naar niet-financiële beroepen (advocaten, accountants, makelaars, handelaren in edelmetalen en stenen — de zogenaamde «Tranche 2 entities»), waarmee een door de FATF lang bekritiseerde lacune werd gedicht.
AUSTRAC (Australian Transaction Reports and Analysis Centre) is zowel de financiële inlichtingeneenheid (FIU) als de AML/CTF-regelgevende en toezichthoudende autoriteit van Australië. AUSTRAC ontvangt en analyseert transactierapporten, houdt toezicht op reporting entities via nalevingsonderzoeken en beschikt over uitgebreide sanctiebevoegdheden, waaronder het opleggen van aanzienlijke civiele boetes. AUSTRAC heeft zijn bereidheid aangetoond om zijn bevoegdheden volledig te benutten, met recordsancties tegen grote Australische financiële instellingen.
Het Australische kader wordt aangevuld door de Financial Transaction Reports Act 1988 (FTR Act), die bepaalde aanvullende rapportageverplichtingen regelt, en door sancties die worden beheerd door het Department of Foreign Affairs and Trade (DFAT) via de Australian Autonomous Sanctions en de implementatie van VN-Veiligheidsraadsancties. Australië is medeoprichter van de FATF en van de Asia/Pacific Group on Money Laundering (APG). De wederzijdse evaluaties van de FATF zijn een belangrijke drijfveer geweest voor de recente hervormingen, met name de uitbreiding naar niet-financiële beroepen.
Wie moet voldoen
- Authorised Deposit-Taking Institutions (ADIs): commerciële banken, building societies, credit unions
- Verzekeringsmaatschappijen: levensverzekeraars
- Effectenhandelaren en managed investment schemes
- Remittance Service Providers: geregistreerd bij AUSTRAC
- Digital Currency Exchange Providers: sinds 2018 geregistreerd
- Gambling Services Providers, Bullion Dealers
- Advocaten en conveyancers (Tranche 2 — sinds 2025)
- Accountants (Tranche 2 — sinds 2025)
- Makelaars (Tranche 2 — sinds 2025)
- Trust and Company Service Providers (Tranche 2 — sinds 2025)
Vereisten voor klantenonderzoek
Standaard klantenonderzoek (CDD)
De identificatie- en verificatieverplichtingen (applicable customer identification procedures — ACIP) zijn gedetailleerd in de AML/CTF Rules, Part 4.1 tot 4.16:
Klantenidentificatie: voor natuurlijke personen omvatten de minimumgegevens de volledige naam, geboortedatum en woonadres. De verificatie berust op een uniek puntensysteem voor identificatie: de klant moet documenten overleggen die samen minimaal 100 punten opleveren. Dit puntensysteem is specifiek voor Australië:
- Australisch paspoort: 70 punten
- Australisch rijbewijs: 40 punten
- Australische geboorteakte: 70 punten
- Medicare-kaart: 25 punten
- Nutsfactuur (adresbewijs): 25 punten
De gebruikelijke combinatie is een paspoort (70 punten) + een rijbewijs (40 punten) = 110 punten. De verificatie kan documentair of elektronisch plaatsvinden (via de Document Verification Service — DVS, een overheidsdienst die de authenticiteit van Australische identiteitsdocumenten in realtime verifieert).
Identificatie van de uiteindelijk begunstigde (beneficial owner): elke natuurlijke persoon die direct of indirect 25% of meer van het kapitaal of de stemrechten bezit, of effectieve controle uitoefent. Voor beursgenoteerde vennootschappen (listed public companies) geldt een vrijstelling vanwege de bestaande transparantie. Australië beschikt nog niet over een federaal register van uiteindelijk begunstigden dat vergelijkbaar is met de Europese registers, hoewel voorstellen worden besproken.
Bepaling van het doel en de aard van de relatie: begrip van de activiteit van de klant, de herkomst van de middelen en het doel van de zakelijke relatie.
Ongoing Customer Due Diligence (OCDD): transactiemonitoring, actualisering van informatie en periodieke herbeoordeling van risicoprofielen. Reporting entities moeten een AML/CTF-programma onderhouden dat procedures bevat voor doorlopende klantencontrole, risicogebaseerde monitoring en periodieke herziening van klantgegevens.
Verscherpt klantenonderzoek (EDD)
Verscherpt klantenonderzoek is vereist in de volgende situaties:
- Politiek prominente personen (PEP's): de Australische definitie dekt buitenlandse, binnenlandse en internationale PEP's. Binnenlandse PEP's zijn opgenomen bij de wijziging van 2024. Maatregelen omvatten goedkeuring door de directie, opheldering van de herkomst van middelen en vermogen, en verscherpte monitoring.
- Correspondentenbanking: correspondentierelaties met buitenlandse financiële instellingen zijn onderworpen aan specifieke verplichtingen, waaronder het verbod op relaties met shell banks.
- Landen met hoog risico: landen geïdentificeerd door de FATF of onderworpen aan specifieke AUSTRAC-richtlijnen.
- ML/TF-risicofactoren: complexe, ongebruikelijke of hoge transacties zonder duidelijke economische rechtvaardiging.
- Niet-persoonlijk aanwezige klanten: wanneer de klant niet fysiek aanwezig is bij de identiteitsverificatie, zijn aanvullende maatregelen vereist.
Vereiste documenten
Voor natuurlijke personen:
- Geldig Australisch of buitenlands paspoort
- Australisch rijbewijs (inclusief digitaal rijbewijs in staten die het hebben ingevoerd)
- Australische geboorteakte
- Medicare-kaart, pensioenkaart of ander aanvullend overheidsdocument
- Adresbewijs (nutsfactuur, bankafschrift, overheidsbrief)
- Het minimum van 100 identificatiepunten moet worden behaald
Voor rechtspersonen:
- Australian Company Number (ACN) en/of Australian Business Number (ABN)
- Uittreksel uit het ASIC-register (Australian Securities and Investments Commission)
- Constitution (statuten) van de vennootschap
- Identiteitsdocumenten van directors en uiteindelijk begunstigden (25%+)
- Register van leden (aandeelhoudersregister)
- Waar van toepassing, trustdocumentatie (trust deed)
Voor trusts:
- Volledige trust deed (inclusief bijlagen en wijzigingen)
- Identificatie van de trustee (natuurlijke of rechtspersoon), insteller en begunstigden
- ABN of TFN (Tax File Number) van de trust
- Voor niet-opgerichte trusts: documentatie van het bestuursregime
Bewaartermijn: 7 jaar na het einde van de zakelijke relatie of uitvoering van de transactie.
Meldingsverplichtingen
Suspicious Matter Reports (SMRs): reporting entities moeten een SMR indienen bij AUSTRAC binnen 3 werkdagen na het ontstaan van het vermoeden dat een transactie (of poging tot transactie) verband houdt met witwassen, terrorismefinanciering of een ander ernstig strafbaar feit. Als de transactie betrekking heeft op terrorismefinanciering, moet het rapport worden ingediend binnen 24 uur.
Threshold Transaction Reports (TTRs): verplichte melding voor elke contante transactie (of e-valuta) van 10.000 AUD of meer. Het rapport moet worden ingediend binnen 10 werkdagen.
International Funds Transfer Instructions (IFTIs): verplichte melding voor elke internationale geldovermaking (inkomend of uitgaand), ongeacht het bedrag. Termijn van 10 werkdagen.
AML/CTF-compliancerapporten: reporting entities moeten een jaarlijks compliancerapport indienen bij AUSTRAC, met details over hun AML/CTF-programma.
Tipping-off verbod: een klant informeren dat een SMR is of zal worden ingediend, vormt een strafbaar feit dat wordt bestraft met 2 jaar gevangenisstraf.
In 2024 ontving AUSTRAC circa 340.000 SMRs en meer dan 230 miljoen gecombineerde TTRs en IFTIs.
Sancties bij niet-naleving
Civiele sancties (AUSTRAC):
- Civiele boetes: voor contravention orders kunnen de bedragen aanzienlijk zijn. Maximumboetes worden berekend op basis van penalty units (1 penalty unit = 313 AUD in 2026) en kunnen honderden miljoenen dollars bereiken voor systemische overtredingen
- Enforceable undertakings: afdwingbare nalevingsovereenkomsten
- Remedial directions: herstelopdrachten
- Infringement notices: vaste boetes voor lichte overtredingen
Opmerkelijke voorbeelden: Australische sancties behoren tot de hoogste ter wereld. Westpac accepteerde een schikking van 1,3 miljard AUD in 2020 voor meer dan 23 miljoen overtredingen van de AML/CTF Act (voornamelijk het niet melden van IFTIs). Commonwealth Bank of Australia betaalde 700 miljoen AUD in 2018. Crown Resorts werd gesanctioneerd voor AML-tekortkomingen in zijn casino's.
Strafrechtelijke sancties:
- Witwassen (Division 400 van de Criminal Code Act 1995) wordt bestraft met maximaal 25 jaar gevangenisstraf en/of een boete gelijk aan driemaal de waarde van de gewassen goederen (of 100.000 AUD als het drievoud lager is)
- Terrorismefinanciering (Division 103 van de Criminal Code) wordt bestraft met levenslange gevangenisstraf
- Structuring (opzettelijk splitsen van transacties om rapportagedrempels te omzeilen) wordt bestraft met maximaal 5 jaar gevangenisstraf
Sancties van sectorale toezichthouders: APRA, ASIC en staatskansspeltoezichthouders kunnen aanvullende sancties opleggen.
Hoe CheckFile helpt
Het Australische AML/CTF-regime, versterkt door de recordboetes tegen Westpac en CBA en de uitbreiding naar Tranche 2 entities, vereist een eersteklas documentverificatiekader. CheckFile biedt een AI-gestuurde documentverificatieoplossing die is aangepast aan de bijzonderheden van de Australische markt.
Het platform verifieert automatisch de authenticiteit van Australische identiteitsdocumenten — paspoort, rijbewijzen van elke staat en elk territorium (inclusief digitale rijbewijzen), geboorteakten, Medicare-kaarten — en berekent automatisch de puntenscore die vereist is door het Australische systeem. De AI integreert met de Document Verification Service (DVS) van de overheid voor realtime authenticiteitsverificatie van documenten. Documentfraude wordt gedetecteerd met een nauwkeurigheid van meer dan 99%.
Voor de toegenomen behoeften als gevolg van de Tranche 2-uitbreiding (advocaten, accountants, makelaars) biedt CheckFile een kant-en-klare oplossing waarmee deze nieuwe verplichte entiteiten snel een conform verificatieproces kunnen implementeren. De volledige, voorzien van tijdstempel, audittrail, gearchiveerd gedurende de 7 jaar die vereist zijn door de Australische regelgeving, voldoet aan de vereisten van AUSTRAC-nalevingsonderzoeken. De API-integratie is compatibel met Australische bank- en onboardingplatforms. De verwerking voldoet aan de Australian Privacy Act 1988 en de Australian Privacy Principles (APPs).