Regelgevend kader
Canada heeft een robuust anti-witwasregime ontwikkeld, opgebouwd rond de Proceeds of Crime (Money Laundering) and Terrorist Financing Act (PCMLTFA), de federale wet inzake het recyclen van opbrengsten uit criminaliteit en de financiering van terroristische activiteiten. Aangenomen in 2000 en substantieel gewijzigd in 2006, 2014, 2019 en 2024, legt deze wet het juridische kader vast voor de zorgvuldigheids-, meldings- en administratieverplichtingen. De Proceeds of Crime (Money Laundering) and Terrorist Financing Regulations (PCMLTFR) vormt het uitvoeringsreglement dat de operationele verplichtingen in detail beschrijft.
FINTRAC (Financial Transactions and Reports Analysis Centre of Canada / Centre d'analyse des opérations et déclarations financières du Canada) is de Financial Intelligence Unit en de AML-toezichthoudende autoriteit van Canada. FINTRAC ontvangt en analyseert transactiemeldingen, voert nalevingsonderzoeken uit bij meldingsplichtige entiteiten en geeft relevante financiële inlichtingen door aan de rechtshandhaving en nationale en internationale partners. FINTRAC beschikt over administratieve sanctiebevoegdheden (bestuurlijke geldboetes) en kan ernstige gevallen doorverwijzen naar de directeur van de strafrechtelijke vervolgingen.
Het OSFI (Office of the Superintendent of Financial Institutions / Bureau du surintendant des institutions financières) houdt toezicht op de financiële soliditeit van federale banken en integreert AML-risico's in zijn prudentieel toezicht. Provinciale toezichthouders vullen het systeem aan voor financiële instellingen die onder provinciale bevoegdheid vallen (provinciale kredietcoöperaties, effectenmakelaars).
Canada is medeoprichter van de FATF en wordt regelmatig onderworpen aan wederzijdse evaluaties. De laatste evaluatie (2025) heeft geleid tot aanbevelingen ter versterking van het toezicht op niet-financiële beroepen en verbetering van de toegang tot informatie over uiteindelijk begunstigden.
Meldingsplichtige entiteiten
De PCMLTFA en het PCMLTFR definiëren de meldingsplichtige entiteiten (reporting entities):
- Banken en trustmaatschappijen: federaal geconstitueerde banken, geautoriseerde buitenlandse banken, trust- en leenmaatschappijen
- Kredietcoöperaties en caisses populaires: federale en provinciale (waaronder de caisses Desjardins in Quebec)
- Levensverzekeringsmaatschappijen: voor levensverzekeringsverrichtingen en lijfrenten
- Effectenmakelaars: leden van de Nouvel OAR du Canada (voorheen OCRCVM, sinds 2023)
- Money services businesses (MSBs): geldtransferondernemingen, wisselkantoren, handelaren in virtuele valuta, geregistreerd bij FINTRAC
- Buitenlandse gelddienstverleningsondernemingen: buitenlandse MSBs die in Canada opereren
- Vastgoedmakelaars en -ontwikkelaars: makelaars en vastgoedagenten, vastgoedontwikkelaars
- Accountants en accountantskantoren: erkende beroepsaccountants (CPA)
- Casino's: landgebonden casino's en geautoriseerde online gokplatforms
- Notarissen van British Columbia en advocaten: voor bepaalde financiële verrichtingen (met specifieke bescherming in verband met het beroepsgeheim)
- Handelaren in edele metalen en stenen: handelaren in edelmetalen en edelstenen
- Platforms voor de uitwisseling van virtuele valuta: sinds 2020 geregistreerd bij FINTRAC
Canada heeft de verplichtingen uitgebreid tot overheidsfunctionarissen (agents de la Couronne) en overheidsinstanties die onder bepaalde voorwaarden wisselverrichtingen of geldovermakingen uitvoeren.
Cliëntenonderzoek
Standaard cliëntenonderzoek (CDD)
De zorgvuldigheidsverplichtingen (know your client) worden gedefinieerd in het PCMLTFR:
Identificatie van de cliënt: voor natuurlijke personen omvatten de minimale gegevens de naam, geboortedatum en het adres. De verificatie moet worden uitgevoerd op basis van een betrouwbaar identiteitsdocument met foto, uitgegeven door een federale, provinciale/territoriale of buitenlandse overheid. De geaccepteerde documenten omvatten het Canadese paspoort, de staatsburgerschapskaart, het provinciale rijbewijs, de provinciale zorgverzekeringskaart (in provincies waar dit is toegestaan) en de kaart van permanent ingezetene.
Verificatiemethoden: FINTRAC erkent meerdere identiteitsverificatiemethoden: de methode van het identiteitsdocument met foto (Government-issued photo identification), de methode van het dubbele procédé (two methods from independent reliable sources) en de methode van het bankproduct (existing bank product). De verificatie kan ook worden uitgevoerd door een agent of gevolmachtigde, of via een digitaal mechanisme dat voldoet aan de richtsnoeren van FINTRAC.
Identificatie van de uiteindelijk begunstigde (beneficial ownership): elke natuurlijke persoon die direct of indirect 25% of meer van de aandelen of participaties in een entiteit bezit, of die feitelijke controle uitoefent. Canada heeft in 2024 een federaal register van uiteindelijk begunstigden geïntroduceerd, beheerd door Innovation, Sciences et Développement économique Canada (ISDE), ter aanvulling van de bestaande provinciale registers (met name in British Columbia en Quebec).
Bepaling van het doel en de aard van de relatie: begrip van de activiteit van de cliënt, de verwachte verrichtingen en de herkomst van de middelen.
Doorlopend toezicht: monitoring van verrichtingen en actualisering van cliëntgegevens op continue basis, evenredig aan het risico.
Verscherpt cliëntenonderzoek (EDD)
Verscherpte zorgvuldigheidsmaatregelen zijn verplicht in de volgende situaties:
- Politiek kwetsbare personen en hoofden van internationale organisaties: de PCMLTFA hanteert de termen "politically exposed foreign persons (PEFP)", "politically exposed domestic persons (PEDP)" en "heads of international organizations (HIO)". De maatregelen omvatten goedkeuring door de directie, vaststelling van de herkomst van de middelen en het vermogen, en verscherpt toezicht.
- Correspondentbankrelaties: relaties met buitenlandse financiële instellingen zijn onderworpen aan specifieke verplichtingen.
- Relaties met een hoog risico: door de meldingsplichtige entiteit geïdentificeerd in het kader van haar risicobeoordeling. FINTRAC publiceert sectorale risico-indicatoren.
- Complexe of ongebruikelijke verrichtingen: transacties die niet overeenkomen met het profiel van de cliënt.
- Hoog-risicolanden: landen die door de FATF zijn geïdentificeerd of die het voorwerp zijn van tegenmaatregelen.
Vereiste documenten
Voor natuurlijke personen:
- Canadees paspoort, Canadese staatsburgerschapskaart, provinciaal rijbewijs of kaart van permanent ingezetene die geldig is
- Proof of address (nutsrekening, bankafschrift, overheidsbrief)
- Social Insurance Number (SIN) in de door de belastingwetgeving voorziene gevallen
- Voor PEFP/PEDP/HIO: documentatie over de herkomst van middelen en vermogen
Voor rechtspersonen:
- Articles of incorporation of certificate of incorporation (federaal of provinciaal)
- Business Number (BN) uitgegeven door de CRA (Canada Revenue Agency)
- Inschrijving in het federale of provinciale register van uiteindelijk begunstigden
- Identiteitsbewijzen van bestuurders en uiteindelijk begunstigden (25%+)
- Notice of directors (annual return)
- Eventueel resolutie van de raad van bestuur die de relatie autoriseert
Voor trusts:
- Trust deed of declaration of trust
- Identificatie van de trustees, settlors en begunstigden
- BN van de trust (indien van toepassing)
Bewaartermijn: 5 jaar vanaf de datum van aanmaak van het document of, voor registers van zakelijke relaties, 5 jaar na sluiting van de rekening.
Meldingsverplichtingen
Melding van verdachte transacties (Suspicious Transaction Report — STR): meldingsplichtige entiteiten moeten een STR bij FINTRAC indienen wanneer er redelijke gronden zijn om te vermoeden dat een verrichting of poging tot verrichting verband houdt met het plegen of de poging tot het plegen van een witwas- of terrorismefinancieringsdelict. De STR moet worden ingediend binnen 30 dagen na het ontstaan van het vermoeden.
Large Cash Transaction Reports (LCTR): verplichte melding voor elke contante verrichting van 10.000 Canadese dollar of meer (of het equivalent in vreemde valuta). De LCTR moet worden ingediend binnen 15 dagen na de verrichting.
Electronic Funds Transfer Reports (EFTR): verplichte melding voor internationale elektronische overschrijvingen van 10.000 Canadese dollar of meer. Termijn van 5 werkdagen.
Terrorist Property Reports (TPR): onmiddellijke melding wanneer een meldingsplichtige entiteit in het bezit is van of controle heeft over eigendommen die toebehoren aan of ter beschikking staan van een terroristische groep of een op de lijst geplaatste persoon.
Casino Disbursement Reports (CDR): voor casino's, melding van uitbetalingen van 10.000 dollar of meer.
Verbod op tipping off: de PCMLTFA verbiedt het informeren van een cliënt of derde dat een STR is ingediend. De overtreding is een strafrechtelijk misdrijf.
In 2024 heeft FINTRAC in totaal ongeveer 32 miljoen meldingen ontvangen, inclusief de automatische LCTR's en EFTR's.
Sancties bij niet-naleving
Administratieve sancties (FINTRAC):
- Bestuurlijke geldboetes (PAP): FINTRAC hanteert een berekeningskader dat rekening houdt met de ernst, de nalevingsgeschiedenis en de omvang van de entiteit. De maximale boetes bedragen 1 miljoen dollar per overtreding voor ernstige overtredingen en 500.000 dollar voor lichte overtredingen
- Waarschuwings- en niet-nalevingsbrieven
- Nalevingsovereenkomsten met correctieve actieplannen
- Publicatie van boetes op de website van FINTRAC
Strafrechtelijke sancties:
- Witwassen van geld (artikel 462.31 van het Wetboek van Strafrecht) wordt bestraft met 10 jaar gevangenisstraf bij vervolging door middel van een akte van beschuldiging
- Het niet melden (PCMLTFA) wordt bestraft met 5 jaar gevangenisstraf en/of een boete van 2 miljoen dollar bij vervolging door middel van een akte van beschuldiging
- Financiering van terrorisme (artikel 83.02 van het Wetboek van Strafrecht) wordt bestraft met 10 jaar gevangenisstraf
- Overtreding van het tipping-off-verbod wordt bestraft met 2 jaar gevangenisstraf
Provinciale sancties: provinciale toezichthouders (effectentoezichthouders, toezichthouders op kredietcoöperaties) kunnen aanvullende sancties opleggen.
Hoe CheckFile u ondersteunt
Het Canadese KYC-regime legt specifieke documentverificatieverplichtingen op, met name de noodzaak om identiteitsdocumenten te valideren die door verschillende overheidsniveaus zijn uitgegeven (federaal en provinciaal/territoriaal). CheckFile biedt een oplossing voor documentverificatie op basis van kunstmatige intelligentie die is ontworpen voor de bijzonderheden van de Canadese markt.
Het platform verifieert automatisch de authenticiteit van Canadese identiteitsdocumenten — paspoort, staatsburgerschapskaart, rijbewijs van elke provincie en elk territorium (met hun specifieke beveiligingskenmerken), kaart van permanent ingezetene — evenals meer dan 6.000 typen internationale documenten. De AI analyseert de beveiligingskenmerken, extraheert de biografische gegevens en detecteert documentfraude met een nauwkeurigheid van meer dan 99%.
Om de naleving van de federale Corporate Transparency Act en de provinciale registers van uiteindelijk begunstigden te vergemakkelijken, maakt CheckFile de gecentraliseerde verzameling en verificatie van identiteitsdocumenten van beneficial owners mogelijk. Het volledige en van tijdstempels voorziene auditspoor voldoet aan de onderzoeksvereisten van FINTRAC, met beveiligde archivering gedurende de vereiste 5 jaar. De integratie via API is compatibel met Canadese bankplatforms en tweetalige onboarding-systemen (Engels/Frans). De verwerking voldoet aan de PIPEDA en de Wet 25 van Quebec inzake de bescherming van persoonsgegevens.
Veelgestelde vragen
Welke documenten zijn vereist voor KYC in Canada?
Voor natuurlijke personen is een door de overheid uitgegeven identiteitsdocument met foto (paspoort, provinciaal rijbewijs, staatsburgerschapskaart) vereist. Voor rechtspersonen zijn de articles of incorporation, het Business Number, de inschrijving in het register van uiteindelijk begunstigden en de identiteitsbewijzen van de uiteindelijk begunstigden (25%+) noodzakelijk. De bewaartermijn bedraagt 5 jaar. FINTRAC accepteert meerdere verificatiemethoden, waaronder het dubbele procédé en de verificatie via bankproduct.
Wat zijn de sancties bij niet-naleving van KYC in Canada?
De administratieve sancties van FINTRAC kunnen oplopen tot 1 miljoen dollar per overtreding. Witwassen is strafbaar met 10 jaar gevangenisstraf. Het niet melden wordt bestraft met 5 jaar gevangenis en/of 2 miljoen dollar boete. Sancties worden gepubliceerd op de website van FINTRAC. Provincies kunnen aanvullende sancties opleggen.
Hoe vaak moeten KYC-verificaties in Canada worden geactualiseerd?
FINTRAC vereist doorlopend risico-gebaseerd toezicht. Cliënten met een hoog risico (PEFP, PEDP, HIO, correspondentbankrelaties) worden ten minste jaarlijks herzien. Cliënten met een gemiddeld risico om de 3 jaar en cliënten met een laag risico om de 5 jaar. Elke uitlokkende gebeurtenis (wijziging van uiteindelijk begunstigde, ongebruikelijke verrichting, negatieve publieke informatie) vereist een onmiddellijke actualisering. FINTRAC controleert de kwaliteit van de dossiers bij zijn nalevingsonderzoeken.